Askeri üsler yalnızca birer tesis değil, global satranç tahtasının en kritik atakları. Çin kendi kapısının önünü tutmaya çalışırken, ABD'nin 29 resmi hava üssüyle kurduğu "hızlı müdahale" ağının sivil uçuşlara ve bölgesel istikrarlara tesiri iddia edilenden çok daha büyük.
Küresel askeri güç istikrarları ne vakit tartışılsa, bahis ekseriyetle dikkat cazip başlıklar etrafında dönüyor; dev uçak gemileri, radara yakalanmayan hayalet uçaklar ya da en yeni füze teknolojileri daima ön planda… Lakin tüm bu gelişmiş makinelerin sahiden fonksiyonel olmasını sağlayan temel altyapı, yani askeri üsler birden fazla vakit göz gerisi ediliyor. Meğer bir ülkenin gerçek askeri kapasitesini belirleyen asıl öge, yalnızca kendi topraklarını savunması değil, gücünü sonlarından binlerce kilometre öteye nasıl ve ne kadar süratli taşıyabildiği.
Bugün pek çok ülke kendi hudutları dışında askeri varlık gösteriyor. Birleşik Krallık, Cebelitarık’tan Falkland Adaları’na kadar uzanan stratejik noktalarda kalıcı üslere sahip. Fransa, bilhassa Afrika ve Orta Doğu’da askeri ağını korurken, Rusya eski Sovyet topraklarında ve çatışma bölgelerinde faal üsler bulunduruyor.
Çin ve Hindistan üzere yükselen güçler de stratejik noktalarda birinci adımlarını atıyor. Lakin tüm bu ülkelerin toplam kapasitesi, Amerika Birleşik Devletleri’nin kurduğu devasa ağın yanında hayli sönük kalıyor. ABD Savunma Bakanlığı verileri, ülkenin dünya genelinde 120’den fazla denizaşırı askeri tesisi yönettiğini ortaya koyuyor. Bunların 29 tanesi resmi olarak “Hava Üssü” statüsünde olsa da pisti olan ve uçak bakım kapasitesine sahip tesis sayısı 80’e kadar çıkabiliyor.
Kıtalar ortası güç projeksiyonu
ABD’nin kurduğu bu ağın coğrafik dağılımı, ülkenin global stratejisini de net bir formda özetliyor. Avrupa’da bulunan 9 hava üssü NATO operasyonlarını desteklerken, Orta Doğu’da ağırlaşan 10 etkin üs bölgedeki Amerikan nüfuzunu ayakta tutuyor. Hint-Pasifik bölgesindeki 7 üs ise bilhassa Çin ve Tayvan ortasındaki tansiyonu yakından takip etmek için stratejik birer kale vazifesi görüyor. Başka ülkeler askeri üslerini daha çok bölgesel hakimiyet kurmak yahut yakın etraflarındaki tehditleri savuşturmak için kullanırken; ABD, ana karasından kalkacak uçaklara gereksinim duymadan dünyanın her noktasında anında operasyon yapabilecek bir sistemi tercih ediyor.
Askeri uzmanlara nazaran, bu üslerin varlığı yalnızca operasyonel bir kolaylık sağlamıyor, birebir vakitte caydırıcı bir öge haline gelmiş durumda. Bir bölgede Amerikan hava üssünün bulunması, rakip güçlerin o bölgedeki ataklarını iki kere düşünmesine yol açıyor. Örneğin Çin üzere başka büyük güçler, şimdilik yalnızca Güney Çin Denizi üzere kendi kapısının önündeki suları denetim etmeye odaklanırken, ABD’nin stratejisi tüm Dünya’yı kapsıyor.
2026 yılı prestijiyle gelinen noktada tablo epeyce net: ABD, dünyada eşi gibisi olmayan ve hakikaten global ölçekte faaliyet gösteren tek denizaşırı hava üssü ağına hükmetmeye devam ediyor.
Kaynak: Chip
COMMENTS