ABD’nin Utah eyaleti, kronik hastaların kullandığı 190 farklı ilacın reçete yenileme yetkisini bir algoritmaya devrederek dünyada bir unsur imza attı. Doctronic iş birliğiyle hayata geçen bu pilot uygulama, sıhhatte maliyetleri düşürmeyi hedeflerken sistemin yanılgı hissesi yeni tartışmaları doğurdu.
Sağlık dünyasında alışılmışın dışında bir devir başladı. ChatGPT’nin sıhhat odaklı sürümü ChatGPT’nin duyurulmasından çabucak evvel, ABD’nin Utah eyaleti, kronik hastalıklara sahip şahısların kullandığı 190 farklı ilacın reçetesini bir yapay zeka sisteminin yenilemesine müsaade veren, ülke çapında bir prensip imza attı.
Bu pilot uygulama, sıhhat teknolojileri alanında faaliyet gösteren Doctronic isimli teşebbüsle birlikte yürütülüyor. Sistemin temel hedefi, sıhhat hizmetlerine erişimin önündeki manileri kaldırmak, maliyetleri düşürmek ve aslında omuzlarında büyük bir yük olan sıhhat çalışanlarını biraz olsun rahatlatmak.
Başlangıçta reçete yenileme başına 4 dolar üzere sembolik bir fiyat talep eden sistemin, ilerleyen süreçte sigorta kapsamına alınması yahut yıllık sabit bir fiyatla sunulması planlanıyor. Lakin her ilaç bu kapsama girmiyor. Örneğin berbata kullanım potansiyeli yüksek olan ağrı kesiciler yahut DEHB ilaçları üzere hassas kümeler sistemin dışında tutuluyor. Doctronic’in datalarına nazaran, yapay zekanın verdiği kararlar gerçek hekimlerin kararlarıyla yüzde 99,2 oranında örtüşüyor. Bu, sistemin kusur hissesinin epeyce düşük olduğunu gösterse de, tıbbi müdahalelerde en küçük bir yanılgının bile hayati sonuçlar doğurabileceği gerçeği de tartışmaları beraberinde getiriyor.
Yapay zekanın tıbbi sınavı ve riskler
Yapay zekanın sıhhat dalındaki varlığı aslında yeni değil. Şimdiki raporlar, Amerikalı hemşirelerin yüzde 46’sının bu araçları haftalık işlerinde aslında kullandığını gösteriyor. Lakin reçete yazma üzere kritik bir yetkinliğin yazılımlara devredilmesi, birtakım tehlikeli boşlukları da tetikleyebilir. Örneğin, yapay zekanın farklı ilaçlar ortasındaki etkileşimleri gözden kaçırma ihtimali yahut hastanın durumundaki birtakım kritik ikaz sinyallerini fark edememesi en büyük tasa kaynağı olarak görülüyor. Dahası, kimi araştırmalar tıbbi yapay zeka araçlarının bayanların şikayetlerini bazen hafife alabildiğini yahut makul ırk ve etnik kökenlere karşı önyargılı teşhisler koyabildiğini gösteriyor. Bilhassa siyahi hastalar üzerinde yapılan kimi çalışmalarda, algoritmaların sıhhat risklerini beyaz hastalara nazaran daha düşük hesapladığı görülüyor, bu da azınlık kümelerin gereken bakımı almasını zorlaştırıyor.
Hukuki boyutta ise işler daha da karmaşık. ABD’de eyaletler kendi hudutları içindeki tıp pratiği kurallarını belirleme yetkisine sahip olsa da, yapay zeka dayanaklı tıbbi aygıtların kontrolü direkt Federal Besin ve İlaç Dairesi’nin (FDA) sorumluluk alanına giriyor. Utah’taki bu deneme başarılı olursa, uygulamanın Teksas, Arizona ve Missouri üzere eyaletlere de yayılması bekleniyor.
Kaynak: Chip
COMMENTS