Bilim insanları, farklı bir dünyadan gelen bir tıpla nasıl konuşacağımızı araştırırken şaşırtan bir sonuca ulaştı. Evrimsel olarak bizden çok farklı olan arıların matematik yeteneği, galaksiler ortası bağlantının "evrensel dilini" kanıtlıyor olabilir.
Günün birinde derin uzaydan bir sinyal alırsak yahut öteki bir gezegende akıllı hayatla karşılaşırsak, onlarla nasıl anlaşacağız? Ortamızda ortak bir söz, benzeri bir kültür ya da tıpkı biyolojik yapı olmadan kurulacak birinci temas, bilim kurgu sinemalarındaki kadar kolay olmayabilir.
Avustralyalı bir küme bilim insanı, uzaylılarla irtibat kurmanın anahtarını gökyüzünde değil, burnumuzun tabanında, bahçelerimizdeki minik bal arılarında bulabileceğimizi söylüyor. Birbirinden büsbütün farklı iki canlı tipinin ortak bir paydada buluşup buluşamayacağı sorusu, arıların matematik yetenekleri sayesinde yeni bir boyut kazandı.
Altı bacağı, beş gözü ve bizden büsbütün farklı bir toplumsal yapısı olan bal arıları, aslında Dünya’daki “en uzaylı” canlılar ortasında yer alıyor. Beşerler ve arılar, evrimsel süreçte yaklaşık 600 milyon yıl evvel yollarını ayırdı. Bu devasa vakit dilimi; değişik beyin yapıları, fizyolojiler ve ömür biçimleri ortaya çıkardı. Fakat Monash Üniversitesi’nden Dr. Adrian Dyer ve grubunun yaptığı araştırmalar, bu uçuruma karşın arıların ve insanların çok temel bir ortak noktada birleştiğini gösteriyor: Matematiksel düşünme yeteneği.
Doğanın kozmik lisanı: sayılar
Arılar üzerinde yapılan deneyler, bu küçük canlıların yalnızca çiçeklerin yerini bulmakla kalmadığını, karmaşık aritmetik süreçleri de kavrayabildiğini kanıtlıyor. Şekerli su ödülüyle yapılan testlerde arılar; toplama ve çıkarma yapabiliyor, sayıları tek yahut çift olarak gruplandırabiliyor ve hatta “sıfır” kavramının ne manaya geldiğini anlayabiliyor. En etkileyici olanı ise, tıpkı bizim sayıları öğrendiğimiz üzere, soyut sembolleri sayılarla ilişkilendirme mahareti sergilemeleri. Bu keşif, matematiğin yalnızca insan zihnine has bir icat değil, kozmik bir gerçeklik olduğu teorisini güçlendiriyor.
Eğer 600 milyon yıl evvel ayrılmış ve minicik bir beyne sahip olan bal arısı ile bir insan tıpkı matematiksel mantığı paylaşabiliyorsa, cihanın öteki bir köşesindeki akıllı bir çeşidin de benzeri bir sistem kurmuş olması epey olası. Uzaydaki en yakın yıldıza gönderilen bir bildirinin yanıtını almanın en az 10 yıl süreceği düşünülürse, sıfırdan bir lisan öğrenmek imkansız. Bu yüzden bilim insanları, bağlantıda ikili kodlar (binary) ve temel matematiksel semboller üzerinden ilerlemenin en mantıklı yol olduğu fikrinde birleşiyor.
Tıpkı 1970’lerde uzaya gönderilen Voyager altın plaklarında olduğu üzere, sayılar ve atom numaraları galaksiler ortası birinci “merhaba”nın temelini oluşturacak üzere duruyor.
Kaynak: Chip
COMMENTS