Meteorologlar, ABD’nin kuzey ve iç bölümlerinde beklenen ani sıcaklık düşüşlerinin “don çatlaması”na yol açabileceği ikazında bulunuyor. Uzmanlara nazaran kimi bölgelerde ağaç gövdeleri, bu durum nedeniyle adeta "patlayacak." Pekala lakin bir ağaç nitekim patlayabilir mi?
Amerika Birleşik Devletleri son yılların en sert kış kaidelerinden birine hazırlanırken, meteorologlar yalnızca dondurucu soğuklar ve kar yağışı için değil, alışılagelmişin dışında bir tabiat olayı için de önemli ihtarlarda bulunuyor. Hava durumu uzmanları, ülkenin iç ve kuzey bölümlerinde sıcaklıkların o kadar keskin bir süratle düşeceğini öngörüyor ki, bu durumun ağaçların sözün tam manasıyla “patlamasına” yol açabileceğini belirtiyor.
Sosyal medyada süratle yayılan ve milyonlarca kere izlenen bu ikazlar, birinci başta kulağa imkansız gelse de bilimsel olarak hayli mantıklı bir temele dayanıyor. “Don çatlaması” olarak bilinen bu olgu, ağaç gövdesinin içindeki su ve özsu ölçüsünün dondurucu soğukla birlikte apansız donması sonucu ortaya çıkıyor. Su donduğunda genleştiği için ağaç kabuğunun iç kısmında muazzam bir basınç birikiyor. Şayet sıcaklık değişimi çok süratli gerçekleşirse, ağaç bu basınca dayanamıyor ve dışarıya gerçek şiddetli bir formda yarılıyor. Uzmanlar bu anı, ormanın içinde yankılanan bir silah sesine benzetiyor. Patlama sonrası ağaçlar alev almıyor lakin gövdeleri uzunluktan boyda yarılıyor ve etrafa talaş bulutları saçılıyor.
Kuzeyden gelen Sibirya soğukları ve geniş tesir alanı
Meteorolog Adam Feick ve Max Velocity üzere isimlerin dikkat çektiği bu durum, bilhassa Minnesota, Michigan, Wisconsin ve Iowa üzere eyaletlerde tesirini hissettirecek. Kanada üzerinden güneye inen ve “Alberta Clipper” ismi verilen alçak basınç sistemi, bölgedeki sıcaklıkları bir gece içinde sıfırın altında 20-30 derecelere kadar düşürecek. Rüzgarın tesiriyle hissedilen sıcaklığın kimi yerlerde eksi 50 derecelere kadar inmesi bekleniyor. Bu ani düşüş, tıpkı dondurucuda unutulan bir gazlı içecek kutusunun patlaması üzere, ağaçların içindeki sıvıyı birer basınç bombasına dönüştürüyor.
Sadece ağaçlar değil, milyonlarca Amerikalı da bu dev kış fırtınasının direkt gayesinde yer alıyor. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi, Rocky Dağları’nın doğusunda yaşayan çabucak herkesin kar, buz yahut dondurucu soğuktan etkileneceği konusunda uyardı. Teksas’tan Virginia’ya kadar olan güney eyaletlerinde önemli buz fırtınaları beklenirken, Colorado’dan Maine’e kadar uzanan geniş bir sınır üzerinde kar kalınlığının yarım metreyi aşacağı iddia ediliyor. South Carolina ve Teksas üzere eyaletlerde şimdiden inanılmaz hal ilan edildi.
Kaynak: Chip
COMMENTS