Danimarka ile İsveç ortasındaki dar bir boğazda, kumların altında adeta mumyalanmış dev bir ticaret gemisi keşfedildi. Orta Çağ'ın en büyüğü olduğu anlaşılan bu devasa batığın içinden çıkan mutfak eşyaları ve ferdî eşyalar, 1410 yılının gizemli dünyasını gün yüzüne çıkarıyor.
Günümüzün kargo teslimat gecikmelerine sinirleniyorsanız, 600 yıl evvel siparişini bekleyen bahtsız bir tüccarın öyküsü dikkatinizi çekebilir. Danimarka ile İsveç ortasındaki dar bir boğaz olan Sound sularında yürütülen çalışmalar, Orta Çağ lojistiğinin aksadığı etkileyici bir keşfi gösteriyor. Kopenhag yakınlarındaki Viking Gemi Müzesi’nden arkeologlar, asırlardır kum ve balçığın altında yatan devasa bir batığın izini sürerek tarihin tozlu sayfalarını tekrar araladı.
Svælget 2 ismi verilen bu devasa batık, Orta Çağ’ın yük gemileri (“cog”) ortasında bugüne kadar keşfedilen en büyük örnek olarak kayıtlara geçmiş durumda. Yaklaşık 28 metre uzunluğa ve 9 metre genişliğe sahip olan bu deniz canavarı, devrinde tam 300 ton yük taşıyabiliyordu. Deniz arkeolojisi için gerçek bir dönüm noktası kabul edilen bu keşif, yalnızca bir gemi iskeletinden ibaret değil; tıpkı vakitte 15. yüzyıl Avrupa’sının ticaret ağlarını ve gemi inşa teknolojisindeki ihtilalini temsil ediyor.
Ahşabın hafızası ve mutfaktaki sıcak yemek
3 boyutlu manzaralar, Svælget 2’nin halini ve boyutunu gösteriyor. Geminin ahşap gövdesi üzerinde yapılan ağaç halkası tahlilleri, bu dev kargo gemisinin 1410 civarında inşa edildiğini gösteriyor. Geminin imalinde kullanılan materyaller ise o devirdeki milletlerarası ticaretin ne kadar organize olduğunu kanıtlıyor; dış kaplamalar bugün Polonya sonlarında kalan Pomeranya bölgesinden gelen meşe ağaçlarından yapılırken, geminin iskeletini oluşturan “kaburgalar” Hollanda’dan getirilmiş. Kumun mühürleyici tesiri sayesinde adeta mumyalanarak günümüze ulaşan batık, tarihçilerin yıllardır yalnızca çizimlerde gördüğü “yüksek kale
Geminin ambarında tuz varilleri yahut kumaş balyaları üzere ticari yüklere rastlanmasa da, mürettebatın günlük ömrüne dair çok özel ipuçları bulundu. Arkeologlar, geminin tuğla duvarlı mutfak kısmında bronz tencere ve tavalar, boyalı ahşap kaseler ve hatta et ile balık kalıntıları keşfetti. Bu durum, denizcilerin o devirde sanılanın tersine yalnızca kurutulmuş ve soğuk yiyeceklerle beslenmediğini, karadakine misal sıcak öğünler tüketebildiğini gösteriyor. Mürettebata ilişkin ayakkabılar, taraklar ve tespih taneleri ise 600 yıl evvel bu dev gemide hayat gayreti veren insanların öyküsünü daha insani bir boyuta taşıyor.
Svælget 2, teknolojinin ve toplumun nasıl el ele geliştiğini, deniz nakliyatının milletlerarası ticareti nasıl körüklediğini anlamamızı sağlayan dev bir yapboz kesimini yerine oturtuyor. Bu keşifle birlikte, Orta Çağ beşerinin denizlerdeki mühendislik sonlarını ne kadar zorladığı artık tartışılmaz bir gerçek.
Kaynak: Chip
COMMENTS