Her dokunduğunu altına çevirdiğine inanılan Kral Midas devrine ilişkin gizemli bir tümülüs, Anadolu tarihindeki güç istikrarlarını tekrar tartışmaya açtı. Başşehirden kilometrelerce uzakta bulunan bu görkemli mezar, yalnızca kraliyet ailesine özel eşyalarıyla dikkat çekiyor.
Anadolu’nun geçmişine ışık tutan yeni bir keşif, dokunduğu her şeyi altına çevirdiğine inanılan efsanevi Kral Midas’ın karar sürdüğü periyoda dair heyecan verici ayrıntıları ortaya koydu. Bilecik’in Bozüyük ilçesinde yer alan Karaağaç Tümülüsü’nde yürütülen hafriyatlar, Frigya Krallığı’nın yalnızca başşehir Gordion’dan yönetilen merkezi bir yapı olmadığını, gücün Anadolu’nun içlerine yayıldığını kanıtlıyor.
MÖ 8. yüzyıla tarihlenen anıtsal mezar, bu keşfin başrolünde. Mezar başşehir Gordion’dan yaklaşık 160 kilometre uzakta bulunuyor. Arkeolog Hüseyin Erpehlivan’ın tahlillerine nazaran, mezarın içindeki ahşap oda mimarisi ve ortaya çıkarılan varlıklı buluntular, buraya sıradan birinin gömülmediğini açıkça gösteriyor. Mezarın uzak pozisyonu, Frigya’nın siyasi yapısının yalnızca başşehir odaklı olmadığını, otoritenin farklı bölgelere dağıldığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, mezarda yatan kişinin ya kraliyet ailesinden biri ya da Midas ile direkt kontağı olan, bölge valisi üzere üst seviye bir aristokrat olduğunu düşünüyor. Mezarın içine bırakılan gösterişli armağanlar, o devirdeki “kraliyet hediyeleşme” geleneğinin bir kesimi olarak yorumlanmış durumda.
Gordion dışında birinci sefer görülen “Situla” kapları
Kazılarda ele geçen eserler ortasında en çok dikkat çekeni “situla” ismi verilen, sahnelerle süslenmiş bronz kaplar oldu. Şimdiye kadar bu özel kapların tek örneğine Gordion’daki ünlü “Midas Mezarı“nda (Midas’ın babası Gordias’a ilişkin olduğu düşünülen tümülüs) rastlanmıştı. Karaağaç Tümülüsü’nde de bu kapların bulunması, mezar sahibinin kraliyet protokolündeki yerini tescilliyor. Ayrıyeten mezardan çıkan seramik kaplardan birinin üzerinde bir Frig isminin yazılı olması, periyodun toplumsal yapısına dair değerli bir ipucu veriyor.
Tümülüsün yapısı incelendiğinde, doğal bir zirve üzerine inşa edilen mezarın yaklaşık 8 metre yüksekliğinde ve 60 metre çapında olduğu görülüyor. Fakat bu alanı eşsiz kılan tek şey Frig devri değil. Hafriyatlarda bulunan insan kemikleri, bu alanın üç bin yıl boyunca farklı devirlerde mezarlık olarak kullanıldığını kanıtlıyor. Frig mezarı inşa edilmeden evvel orada olan iskeletlerin yanı sıra, tümülüs yapıldıktan sonraki periyotlara ilişkin gömüler de tıpkı alanda gün yüzüne çıktı.
Efsane ve gerçek ortasındaki ince çizgi
Bugün Midas’ı daha çok hırsına yenik düşen ve her şeyi altına çeviren masalsı bir karakter olarak tanısak da tarihî datalar onun gerçek ve epeyce varlıklı bir kral olduğunu doğruluyor. Antik Yunan muharrirlerinin hayranlıkla bahsettiği bu zenginlik; mezarlardan çıkan ince işçilikli mobilyalar, metal eşyalar ve dokuma eserleriyle somut bir hal alıyor.
Bozüyük’teki bu yeni keşif, Frigya’nın o devirdeki ihtişamının yalnızca başkentle hudutlu kalmadığını, krallığın sonları içinde geniş bir nüfuz alanı kurduğunu göstermesi açısından epeyce önemli…
Kaynak: Chip
COMMENTS